قصر انیمه

اول بریم سراغ این که جادوگر چیه؟

مانگای A Witch's Life in Mongol یا یک جادوگر در مُنگل :/ یه مانگاییه به قلم "سوپ گوجه!" درست میبینید. اسم یارو سوپ گوجه یا Tomato Soup و به این دلیل به خودش لقب سوپ گوجه داده که تو دانشگاه هنرِ تاما درحال تحصیل بود از قوطی سوپ گوجه واسه جا قلمی استفاده میکرد. واقعا چنگنه هنرمندانع!

خود سوپ گوجه تو مصاحبه ای میگه که پنج سالش که بود یه سر رفته مغولستان و نمیدونم چرا و مام نمیدونیم چرا مجذوب تاریخ و فرهنگ مغول ها شد، شروع کرد درباره شون تحقیق کردن و با اینکه تو دانشگاه رشتش تاریخ نبود اما میومد داستان های تاریخی رو شبیه داستان مصور یا کمیک درست میکرد. هدف آقای سوپ الگوجه اینکه بیاد اون بخش هایی از تاریخ که خیلی بهشون توجه نشده رو به تصویر بکشه و یکی از علت های انتخاب "جادوگری در مغولستان " هم همینه.

حاج گوجعلی از 2013 ازین داستان ها تو فروم های اجتماعی منتشر میکرد. سال 2019 تو زندگی کارمندی اولین اثر خودش به اسم The Delicious Adventures of Dampier رو منتشر کرد. ماجراهای خوشمزه دامپر داستان یه سرباز انگلیسی قرن 17 به اسم ویلیام دامپره که واسه خودش سفر کرده و غذا ها و فرهنگ های مختلف رو کشف میکنه. به لحاظ تاریخی ویلیام دامپر اولین انگلیسیه که قاره استرالیا رو کشف کرد و طبق روایات و گفته های همراهاش اون کاشفی بود که لای دزدای دریایی میچرخید. مثلا وقتی میرسیدن جایی رو غارت کنن حاجی غیب میشد میرفت نارگیل و آووکادو پیدا میکرد و میخورد ببینه چه مزه ایه :| کلا همین کلمه آووکادو و باربیکیو و چند تا چیز دیگه رو این آورد تو فرهنگ انگلیسا.

دو تا اثر بعدی آقای سوپ گوجه همین جادوگری در مغولستان و خدمت کار بی وفا سمبات هستن که جفتشون تو قرن 13 و درباره دوران حمله مغول هان، امپراطوری مغول چیز خیلی گنده ای بوده و یه دوره 162 ساله تو قرن 13-14 میلادی رو شامل میشه. Disloyal Retainer Smbat درباره حمله مغول ها به گرجستان و ارمنستانه درحالی که A Witch in Mongolia درباره حمله مغول ها به تمدن اسلام و ایران.

به عنوان یه سوپ گوجه ژاپنی، برادر مقالات و کتاب های مختلف تاریخی رو درباره مغولستان دنبال میکنه و اون ویدیو که نشون میدن تیم سازنده رفتن مغولستان تا الهام بگیرن به خاطر اینکه یارو اصن از بچگی مغول دوست بوده باو :/ داستان هاش تو امپراطوری مغولستان اتفاق میافتن و طبیعیه که وقتی مغول همه جارو گرفته بخوای درباره مغول بخونی نه درباره اون جایی که فتح شده.

اما !

آیا یارو چنگیز فنه؟

نه -.-

فقط به مغولستان علاقه داره!

آیا مانگاهاش تاریخی و مستند هستند؟

نه!

فقط از وقایع و شخصیت های تاریخی استفاده میکنه اما تغییراتی هم توش میده، مثلا اگه جایی از داستان از نظر تاریخی مبهم باشه میاد از خودش یه چیزی اضافه میکنه.

آیا انیمه A Witch in Mongolia ضد ایرانیه؟

بهش میپردازیم 🗿🤚

همونطور که گفتم Tomato Soup علاقه زیادی به تصویر سازی داستان های کمتر شناخته شده تاریخی داره، ابتدا قصد داشت داستان توره‌گنه خاتون همسر و جانشین اوگتای خان مغول رو به تصویر بکشه ولی دید خیلی باحال نیست، شایدم چون اطلاعات زیادی ازش نیست اومد یه حرکت باحال تر زد و داستان و فاطمه خاتون رو مانگا کرد. فاطمه خاتون یا فاطمه توسی، زن ایرانی فارسی زبان ساکن توس خیلی باهوش، زیرک و اهل علم و دانش بود که توی توس دوران خوارزمشاهیان زندگی میکرد، مغولا به اونجا اتک زدن اونو اسیر کردن و مثل خاجه نصیر توسی که به خاطر هوش و ذکاوت تـــــــــــــــــــــــــــــــا بالاترین مراتب حکومت رفت، فاطمه هم همین فرمون رو گرفت تا آخرت مقام های حکومتی که تا قرن ها هیچ زنی نرسیده بود، رسید و دیگه راحت واسه خودش مدیر مسئولان رو جابجا میکرد🗿✨

البته پایان خیلی دارکی داشت !

حالا توی مانگا ازونجایی که کسی گذشته بچگی فاطمه رو نمیدونه سوپ گوجه اینجا یه تغییری داد و کاراکتر ستاره یا سیتارا خلق شد، به این صورت که ستاره یه برده ایرانی بود که تو صدر اسلام یه خانواده شیعه میخرنش و با اینکه اوایل با این موضوع حال نمیکرد ولی اونا در هایی از علم و حکمت و فلسفه رو روش باز میکنن و عین بچه خودشون هواشو دارن تا اینکه مغول ها حمله میکنن و با کشتن فاطیما، همون زنه که این چیزا رو به ستاره یاد داد، سیتارا یا فاطمه اصلیه تو تاریخ تصمیم میگیره نفوذ کنه تو مغول و انتقام بگیره.

البته انتقام گرفتن تو منابع تاریخی نیست و اینم نویسنده از خودش دراورده ولی اینکه این کاراکتر نفوذ میکنه به دولت و با زن پادشاه رفیق جینگ میشن واقعیه

همچنین تو داستان انیمه (نه تاریخ) خانواده ای که ستاره رو میخرن یه پسر داشتن به اسم محمد که اونم باهوشه، مخالف سانسور های سنتیه و به نیشابور میره و غیب میشه، این کاراکتر رو احتمال زیاد از روی خاجه نصیر توسی ساختن. اگه تو انیمه اینا باهم برگردن مغول رو چپه کنن دیگه یه داستان الله ناموسی میشه ولی خب احتمال زیاد نشه -.-

چه کنیم، مغزمون به جوجوتسو کایسن بازی عادت کرده.

شما تصور کن، ستاره و ممد گسترش قلمرو دانش بی نهایت میزنن...!

ولی من فکر میکنم پایان مانگا رو هم تغییر بده چون اون واقعیه خیلی خشونت آمیز تموم شد.

اما آیا این انیمه ضد ایرانه؟

اول خود کاراکتر ستاره / فاطیماست که خب واقعیه و خیلیم باحاله که یه ایرانی نفوذ میکنه تو مغول تا انتقام ایرانیا و مخصوصا شهر خوارزم که نابود شد رو بگیره. دوم تصویر سازی ایرانیا تو این انیمست که با توجه به نقد های رسمی خیلی تحسین شده. تحسین ازین نظر که از ایران نه یه تصویر خیلی خفن آرمانی درست کرده و نه یه سری وحشی عقب مونده که نیاز دارن بهشون دموکراسی بدی ×_× قسمت تاریخی انیمه رو بیشتر از منابع ایرانی برداشت کردن و درسته که تیم سازنده انیمه رفت مغولستان (که طبیعیه چون بیشتر انیمه تو مغولستان جریان داره) اما اون مطالعات تاریخی که کاراکتر اصلی، فضای داستانی و فرهنگ رو تشکیل میدن از رو منابع ایرانی انجام شدن. برای اینکه میخواستن تفاوت بین ایران در دوره اسلامی با مغولستان رو خوب نشون بدن.

⨝⨝⨝⨝⨝⨝⨝⨝⨝⨝

تو فضای انیمه هم میبینم که چطور فرهنگ ایران با اسلام ترکیب شده، از معماری خفن، تیپ مردم، توجه زیاد به علم و فلسفه که اینا رو عربا نیاوردن که اونا فقط یه قالب به اسم اسلام آوردن که این پتانسیل ها که تو ایران بود یه شکل و شمایل جدید بهش داد.

به علاوه مقدار زیادی بی تمدنی وحشیانه از خلیفه دوم و بروبکس!

درواقع همین که مانگاکا اومد کاراکتر فاطمه رو تبدیل کرد به ستاره دوز ایرانی بودنش رو زیادم کرده بنظرم ":)

آیا جادوگر دیدگاه شرق شناسانه داره؟

اول بذارید براتون بگم شرق شناسی چیه

شرق شناسی از کتاب یه یارویی به اسم ادوارد سعید که منتقد ادبی و استاد دانشگاه کلمبیا درومد. این واژه یه نظام فکریه به این معنی که ما شرق جهان رو (شامل کل آسیا و آفریقا) نه اون چیزی که واقعا هستن بلکه اون چیزی که از نظر ما نیازه و به سودمونه توصیف میکنیم. یعنی ما که غرب باشیم میشیم مرکز جهان و اونها که اقوام ناشناخته بدوی عقب مانده مرموز باشن میشن اونها!

واقعا به تمام شرقیا میگن they یا اونها!

این دیدگاه بر این پایس که شرقیا موجوداتی عقب مونده و مرموز هستن که نیاز دارن تا ما بیایم اونارو از کثافتی که توش گیر کردن نجات بدیم تــــــــــــــــــا بهشون حکومت کنیم ^_^ نشونه های شرق شناسی اینطوریه که:

• شرقیا " اونها" خطاب میشن فارغ ازینکه بین چین تا ایران و عرب چقدر تفاوت فرهنگی زیاده.
• هدف شرق شناسی اینکه شرق رو کنترل کنه و اونو از زبون خودش تعریف کنه نه از زبون خود شریقا چون به اعتقاد اون شرقی جماعت ناتوانن ازین موضوع
• کل شرق همیشه همونی بوده که هست و تحول و تاریخ و تکامل نداره، فقط بهش میگن شرق، ثابته!
• شرق پر از مردای سست عنصر وحشی و زنای درو دافه که اغلب کارای خاک برسری میکنن :/

توی فیلما هم که دیدید تا میخوان مارو نشون بدن یه فیلتر زرد میذارن با آهنگ عربی، مردا شبیه وحوش پشمالو داعشی که میخوان جیبتو بزنن و زنام دارن با لباس های ناجور میرقصن. اون تمدن پس زمینه رو هم عمه های من ساختن -.-

توی انیمه جادوگر ولی ایران رو به عنوان مرکز شروع قصه نشون میده جایی که همه دنبال علم و نجوم و فلسفه هستن و خبری از جادو جنبل و کارای خاک برسری نیست. ستاره نزد یک خانواده شیعه ایرانی توی توس علم میاموزه و میره که با همین علم مغول رو پک و پاره کنه

انیمه خیلی تصویر کلیشه ای از ایران دوره اسلام نشون نمیده منتهی چون ما خیلی ازین انیمیشن ها مثل پهلوانان، شکرستان و اینا دیدیم یه سری تصاویر برامون خیلی آشنا میزنن. به هرحال انیمه رو واسه ایرانیا نساختن، ولی توش ایرانیا رو وحشی یا عقب مونده هم نشون ندادن.

توی دیدگاه شرق شناسی زن رو خیلی تحریک آمیز و محبوس تو خونه نشون میدن ولی ستاره اینطوری نیست، نه داف اسمیه و نه تو خونست همش، البته به خاطر فرهنگ اسلامی طبیعیه که نمیذارن خیلی بیرون بره ولی اونطوری دارک هم نشونش نمیدن که غربیا میدن، زنی گرفتار در دام افکار پوسیده طالبان

جالبه که مغول هارو هم وحشی نشون نمیده و براشون کاراکتر انسانی قائله با اینکه ستاره میخواد ازشون انتقام بگیره.

اما خب، بازم از دید یه سری منتقدها کل دیدگاه آقای سوپ گوجه هم شرق شناسیه چون به هرحال بیرون از شرقه! ینی تو شرقی ترین نقطه زمینه ها ولی خب :/ ینی بیرون از ایرانه و داره درباره ایران یه تصویری میسازه اما حداقل منفی نیست.

اما به چی نقد وارده

از شانس خوب ما، این انیمه با دوران جمهوری اسلامی یکی شده و یه سری صاحاب رسانه های حکومت که اغلب تو صداوسیما هستن خیلی تمایل دارن شونصد بار مختارنامه پخش کنن ولی یه سریال از شاهنامه یا تاریخ قبل اسلام ایران نسازن. اونا میتونن با معرفی این به عنوان یه انیمه ایرانی - اسلامی خیلی کره بگیرن ازین ماجرا و در نشیمنگاهشان عروسی باشد.

بخوایم نخوایم ایران و اسلام تو هم ترکیب شدن و هنر، فرهنگ، دانش و ادبیات ایران از چهارچوب های اسلام استفاده کرد و کلی چیز خفن ساخت. انگار که کلی مواد اولیه داشته باشی و بریزی تو یه قالب تا ازونور بوستان سعدی و کاخ عالی قاپو و اسطرلاب و کتاب قانون تحویل بگیری!

سخت نگیر سید.

میتونیم پول جمع کنیم عین کره ای ها که پول دادن به ژآپنیا سولو لولینگ بسازن مام بگیم از این داستانه که میگیم انیمه بساز.